Tự học pha chế qua mạng, đặc biệt là qua YouTube, là việc gần như ai cũng làm trước khi nghĩ đến chuyện mở quán. Video miễn phí, lúc nào cũng xem được, nhiều kênh dạy rất tận tình, vậy câu hỏi đặt ra là chỉ tự học như thế có mở quán được không. Câu trả lời trung thực là có người làm được, nhưng số đó ít hơn nhiều so với số người bắt đầu, và khoảng cách giữa hai nhóm nằm ở những điều video không dạy hoặc dạy không tới. Bài viết này chỉ ra phần tự học làm tốt, phần tự học thường thiếu, và cách kết hợp để bạn không phải trả giá đắt cho những thiếu hụt đó.
Mục lục
Tự học qua video làm tốt phần nào
Video là công cụ tuyệt vời để làm quen với nghề. Bạn được nhìn trực quan thao tác lắc, rót, tạo hình, được nghe nhiều người chia sẻ công thức món đang thịnh hành và được hình dung menu quán mình muốn hướng tới. Với người đang cân nhắc có nên theo nghề hay không, vài tuần tự học và tự pha thử tại nhà giúp trả lời câu hỏi mình có thật sự thích công việc này hay không, trước khi bỏ một khoản tiền lớn hơn cho khóa học hay thiết bị. Tự học cũng rất hợp để bổ sung sau khi đã có nền tảng, chẳng hạn học thêm một món mới, một kỹ thuật trang trí mới từ các kênh uy tín trong và ngoài nước.
Thông tin liên quan bạn có thể xem thêm ở bài học phí học pha chế có trả góp được không và các chính sách hỗ trợ học viên, bài viết này sẽ giúp bạn nối vấn đề đang bàn với bức tranh học và mở quán một cách đầy đủ hơn.
Một lợi thế nữa là tính cập nhật. Xu hướng đồ uống thay đổi theo tháng, và video thường bắt kịp những món mới nhanh hơn bất kỳ giáo trình in sẵn nào. Người làm quán chịu khó theo dõi có chọn lọc sẽ luôn có ý tưởng để làm mới menu theo mùa. Tuy nhiên, cần tỉnh táo ở chỗ không phải món nào gây sốt trên mạng cũng bán tốt tại khu vực của bạn, và không phải công thức nào được chia sẻ cũng đã được kiểm chứng trong điều kiện bán hàng thật với giá vốn thật.
Những khoảng trống của tự học khi bước vào mở quán
Khoảng trống lớn nhất là không có người nếm và sửa cho bạn. Bạn pha theo video, tự uống và tự kết luận, trong khi vị giác của một người rất dễ tự quen với sản phẩm của chính mình. Khoảng trống thứ hai là định lượng và giá vốn: nhiều video chia sẻ theo cảm hứng, dùng nguyên liệu sẵn có trong bếp của người quay, không nói rõ thương hiệu, không tính hao hụt và không cho ra con số giá vốn để bạn định giá bán. Khoảng trống thứ ba là vận hành: video dạy làm một ly thật đẹp trong vài phút, nhưng quán của bạn phải làm hàng chục ly giống nhau trong giờ cao điểm, với quy trình, vệ sinh và bảo quản hoàn toàn khác câu chuyện làm một ly để quay hình.
Thông tin liên quan bạn có thể xem thêm ở bài lớp học pha chế thường có bao nhiêu học viên, bài viết này sẽ giúp bạn nối vấn đề đang bàn với bức tranh học và mở quán một cách đầy đủ hơn.
Ngoài ra, tự học dễ tạo ra ảo giác biết nhiều vì đã xem nhiều. Xem và làm chủ là hai việc khác nhau rất xa, chỉ khi tự tay làm đi làm lại, được khách thật đánh giá và phải chịu trách nhiệm về doanh thu, bạn mới biết mình đang ở đâu. Nhiều người mở quán bằng vốn tự học hoàn toàn đã phải đóng cửa không phải vì đồ uống dở, mà vì những phần ngoài ly đồ uống như chọn mặt bằng, quản lý nguyên liệu, nhân sự và dòng tiền, vốn là những phần gần như không kênh pha chế nào dạy đầy đủ.
Cách tự học khôn ngoan nếu bạn vẫn muốn bắt đầu từ mạng
Hãy tự học có hệ thống thay vì xem lan man theo thuật toán gợi ý. Chọn một vài kênh có phong cách nhất quán, ghi chép công thức ra sổ cùng với ngày thử, nguyên liệu đã dùng và cảm nhận vị, rồi pha lại ít nhất vài lần trước khi kết luận một công thức có dùng được hay không. Hãy rủ người thân, bạn bè nếm thử và góp ý thẳng, coi đó là vòng kiểm chứng đầu tiên thay cho khách thật. Đồng thời, dành thời gian học thêm về những chủ đề ít hấp dẫn hơn nhưng sống còn với quán như tính giá vốn, bảo quản nguyên liệu và vệ sinh an toàn thực phẩm, thay vì chỉ xem các video món mới.
Đến một mốc nhất định, khi bạn đã chắc chắn muốn mở quán, hãy cân nhắc đầu tư một khóa học bài bản hoặc ít nhất một khóa chuyên đề ngắn để chuẩn hóa lại toàn bộ những gì đã tự học. Lúc này bạn đi học với rất nhiều câu hỏi cụ thể trong đầu, nên giá trị nhận được thường cao hơn hẳn người đi học từ con số không hoàn toàn. Nói cách khác, tự học là bước đệm rất tốt, nhưng đừng bắt nó gánh luôn vai trò của một nền tảng nghề nghiệp đầy đủ.
Câu trả lời cho những thắc mắc dạng này hiếm khi chỉ có một đáp án đúng cho mọi người, bởi mỗi người học và mỗi quán đều đứng ở một hoàn cảnh khác nhau về vốn, thời gian, nhân sự và tệp khách. Điều quan trọng hơn là hiểu rõ các yếu tố làm nên quyết định đúng trong trường hợp của mình, thay vì sao chép nguyên xi cách làm của một quán hay một học viên khác. Khi đã nắm được nguyên tắc, bạn sẽ tự điều chỉnh được chi tiết cho phù hợp, và đó mới là năng lực giúp bạn đi đường dài trong nghề đồ uống vốn thay đổi rất nhanh theo mùa và theo gu của khách.
Một thói quen nhỏ nhưng rất đáng làm trước khi quyết định bất cứ điều gì liên quan đến học tập hay mở quán là viết ra giấy những con số và mốc thời gian cụ thể. Vốn dự kiến bao nhiêu, mỗi tháng sẵn sàng chi thêm bao nhiêu, khi nào cần bắt đầu có doanh thu, ai sẽ phụ trách việc gì trong những tháng đầu. Khi mọi thứ còn nằm trong đầu, chúng ta rất dễ lạc quan quá mức, nhưng khi đã thành chữ viết và con số, những điểm chưa hợp lý sẽ lộ ra ngay. Nhiều quyết định vội vàng trong ngành này không đến từ thiếu năng lực, mà đến từ việc bỏ qua bước ngồi xuống tính toán tỉnh táo ấy.
Cũng cần nói thêm rằng thị trường đồ uống ở Việt Nam có tính mùa vụ và tính địa phương rất rõ. Cùng một mô hình, cùng một công thức, nhưng đặt ở khu dân cư, gần trường học, gần văn phòng hay ở tuyến phố du lịch thì kết quả có thể khác nhau hoàn toàn. Vì vậy, trước khi áp dụng bất kỳ kinh nghiệm nào đọc được, hãy đối chiếu lại với khu vực mình định làm: khách ở đó là ai, họ chi tiêu ở mức nào, họ ghé quán vào khung giờ nào và xung quanh đã có những lựa chọn nào tương tự. Sự đối chiếu này tốn ít thời gian nhưng giúp tránh được rất nhiều quyết định cảm tính.
Trong quá trình tìm hiểu, bạn cũng nên chủ động hỏi kỹ nơi đào tạo hoặc đối tác mà mình định gắn bó, và hỏi bằng những câu hỏi cụ thể thay vì câu hỏi chung chung. Chẳng hạn, thay vì hỏi chung chung rằng mọi thứ có tốt không, hãy hỏi những điều đo được: quy mô lớp bao nhiêu người, được thực hành bao nhiêu, khi quên bài có được hỗ trợ lại hay không, và những cam kết đó được ghi ở đâu. Câu trả lời cụ thể, rõ ràng và nhất quán thường là dấu hiệu của một đơn vị làm việc nghiêm túc, còn những lời hứa hẹn quá chung chung lại là điều nên thận trọng.
Sau khi đã có đủ thông tin, đừng để mình rơi vào trạng thái chần chừ quá lâu vì chờ một phương án hoàn hảo. Trong kinh doanh đồ uống, phương án đủ tốt và được triển khai đúng lúc thường hiệu quả hơn phương án hoàn hảo nhưng đến muộn. Cách làm khôn ngoan là bắt đầu ở quy mô vừa sức, đo lường phản hồi thật của khách và của chính dòng tiền, rồi mới mở rộng dần. Đi từng bước vững như vậy giúp bạn giữ được cả vốn lẫn tinh thần cho chặng đường dài phía sau, thay vì dốc toàn lực vào một quyết định duy nhất rồi không còn đường lui.
Một góc nhìn khác cũng rất đáng cân nhắc là chi phí cơ hội của việc chờ đợi. Mỗi tháng trì hoãn là một tháng bạn chưa tích lũy được kinh nghiệm thật, chưa biết khách của mình thực sự thích gì và chưa bắt đầu xây dựng được tệp khách quen. Dĩ nhiên, vội vàng khi chưa chuẩn bị cũng nguy hiểm không kém, nhưng chuẩn bị ở đây nên hiểu là chuẩn bị những việc cốt lõi nhất, chứ không phải chờ đến khi mọi chi tiết đều hoàn hảo mới bắt đầu. Rất nhiều chủ quán thành công đều thừa nhận rằng những bài học quan trọng nhất của họ chỉ đến sau khi quán đã mở cửa và va chạm với khách thật.
Câu trả lời cho những thắc mắc dạng này hiếm khi chỉ có một đáp án đúng cho mọi người, bởi mỗi người học và mỗi quán đều đứng ở một hoàn cảnh khác nhau về vốn, thời gian, nhân sự và tệp khách. Điều quan trọng hơn là hiểu rõ các yếu tố làm nên quyết định đúng trong trường hợp của mình, thay vì sao chép nguyên xi cách làm của một quán hay một học viên khác. Khi đã nắm được nguyên tắc, bạn sẽ tự điều chỉnh được chi tiết cho phù hợp, và đó mới là năng lực giúp bạn đi đường dài trong nghề đồ uống vốn thay đổi rất nhanh theo mùa và theo gu của khách.
Một thói quen nhỏ nhưng rất đáng làm trước khi quyết định bất cứ điều gì liên quan đến học tập hay mở quán là viết ra giấy những con số và mốc thời gian cụ thể. Vốn dự kiến bao nhiêu, mỗi tháng sẵn sàng chi thêm bao nhiêu, khi nào cần bắt đầu có doanh thu, ai sẽ phụ trách việc gì trong những tháng đầu. Khi mọi thứ còn nằm trong đầu, chúng ta rất dễ lạc quan quá mức, nhưng khi đã thành chữ viết và con số, những điểm chưa hợp lý sẽ lộ ra ngay. Nhiều quyết định vội vàng trong ngành này không đến từ thiếu năng lực, mà đến từ việc bỏ qua bước ngồi xuống tính toán tỉnh táo ấy.
Cũng cần nói thêm rằng thị trường đồ uống ở Việt Nam có tính mùa vụ và tính địa phương rất rõ. Cùng một mô hình, cùng một công thức, nhưng đặt ở khu dân cư, gần trường học, gần văn phòng hay ở tuyến phố du lịch thì kết quả có thể khác nhau hoàn toàn. Vì vậy, trước khi áp dụng bất kỳ kinh nghiệm nào đọc được, hãy đối chiếu lại với khu vực mình định làm: khách ở đó là ai, họ chi tiêu ở mức nào, họ ghé quán vào khung giờ nào và xung quanh đã có những lựa chọn nào tương tự. Sự đối chiếu này tốn ít thời gian nhưng giúp tránh được rất nhiều quyết định cảm tính.
Lời khuyên ngắn gọn trước khi bạn quyết định
Tóm lại, tự học qua mạng mở được cánh cửa vào nghề, nhưng để mở một quán đứng vững, bạn cần thêm định lượng chuẩn, người sửa lỗi và tư duy vận hành. Bạn có thể tìm hiểu thêm học phí học pha chế có trả góp được không và các chính sách hỗ trợ học viên cho kế hoạch đầu tư học bài bản, lớp học pha chế thường có bao nhiêu học viên để biết lớp học vận hành ra sao, và học pha chế 1 kèm 1 và khi nào nên chọn học kèm riêng nếu muốn được kèm riêng để lấp đúng những khoảng trống của mình. Nếu cần một nơi học có thực hành nhiều để áp dụng ngay, bạn có thể tham khảo Namas, đơn vị theo Namas công bố có hơn 8 năm kinh nghiệm, 20.000+ học viên, thực hành khoảng 80%, hỗ trợ học lại và cập nhật công thức trọn đời, vận hành chuỗi Lofita – Tea & Coffee và Sứ Cà Phê, hotline 1800 6128.
